Bəzən bir insan haqqında deyilən tək bir cümlə onun bütün həyatını ifadə etməyə kifayət edir. Elə insanlar var ki, onları uzun-uzadı tərif etməyə ehtiyac qalmır. Onların ömür yolu, insanlara münasibəti, Vətənə xidməti və arxalarında qoyduqları xatirələr özləri haqqında ən böyük sözü deyir. Azərbaycanın qəhrəman oğlu, şəhid komandir Vidadi Zalov haqqında deyilən "O, bir dərya idi" ifadəsi də məhz belə sözlərdəndir.
Bu cümlə onun xarakterinin, ürəyinin, mərdliyinin və insanlığının ən dolğun ifadəsidir. Çünki dərya necə sonsuzdursa, onun ürəyi də elə geniş, mərhəməti elə dərin, Vətən sevgisi elə tükənməz idi.
Şəhid komandirin əsgərlərindən biri olan İlkin Səmədov illər keçməsinə baxmayaraq, Vidadi Zalovu böyük sevgi və ehtiram hissi ilə xatırlayır. Onun danışdığı hər xatirədə komandirin yalnız peşəkar zabit deyil, həm də böyük ürək sahibi olduğu aydın görünür.
İlk baxışda Vidadi Zalov çox zəhmli və ciddi təsir bağışlayırdı. Onun baxışlarında qətiyyət, danışığında tələbkarlıq hiss olunurdu. Hərbi hissədə xidmət edən əsgərlərin çoxu əvvəlcə ondan çəkinirdi. Çünki o, nizam-intizama son dərəcə ciddi yanaşır, hər bir əsgərdən məsuliyyət tələb edirdi.
Lakin zaman keçdikcə hər kəs anlayırdı ki, bu sərt görünüşün arxasında olduqca həssas, qayğıkeş və mərhəmətli bir insan dayanır.
Əsl komandir yalnız əmr verən insan olmur. Əsl komandir əsgərinin ağrısını hiss edən, onun sevincinə sevinən, çətinliyini öz çətinliyi kimi qəbul edən insandır. Vidadi Zalov da məhz belə komandirlərdən idi.
İlkin Səmədovun xatirələrində tez-tez təkrarlanan bir fikir var:
"Biz onu çox sevirdik."
Bu sevgi qorxudan yaranmamışdı. Bu sevgi insanlığa olan hörmətin nəticəsi idi.
Vidadi Zalov əsgərlərinə tabeliyində olan şəxslər kimi baxmırdı. O, onları öz doğmaları hesab edirdi. Hər bir əsgərin qayğısı ilə maraqlanır, sağlamlığına diqqət yetirir, problemlərini dinləyir və həll etməyə çalışırdı. Onun üçün hər bir əsgər Vətənə əmanət idi.
Komandir olmaq yalnız rütbə daşımaq demək deyil. Komandir olmaq böyük məsuliyyətdir. Bu məsuliyyəti isə hər kəs eyni səviyyədə daşıya bilmir. Vidadi Zalov komandirlik anlayışını öz davranışı ilə təsdiqləyən zabitlərdən idi.
O, tələbkar idi. Amma bu tələbkarlıq heç vaxt sərtlik xatirinə sərtlik deyildi. O bilirdi ki, hərbi xidmət intizam tələb edir. Müharibə isə səhlənkarlığı bağışlamır. Buna görə də hər bir əsgərinin peşəkar, cəsur və dözümlü olmasını istəyirdi.
Bununla yanaşı, o, əsgərlərinə ata qayğısı göstərməyi də unutmurdu. Kimin ailəsində problem vardısa, maraqlanırdı. Kimin səhhətində narahatlıq yaranırdısa, onun yanında olurdu. Əsgərlər də bunu görür və komandirlərinə sonsuz hörmət bəsləyirdilər.
Vidadi Zalovun əsas xüsusiyyətlərindən biri də təvazökarlığı idi. O, öz xidmətlərini heç vaxt ön plana çıxarmırdı. O, şöhrət dalınca qaçmırdı. Onun üçün ən böyük mükafat əsgərlərinin etimadı və Vətənə vicdanla xidmət etmək idi.
Hərb tarixində silahı ilə yadda qalan komandirlər çox olub. Lakin ürəyi ilə yadda qalan komandirlər daha azdır. Vidadi Zalov məhz ürəyi ilə yaşayan komandirlərdən idi.
O, əsgərlərinə təkcə silah işlətməyi öyrətmirdi. O, onlara Vətəni sevməyi, yoldaşına sahib çıxmağı, çətinlik qarşısında geri çəkilməməyi, kişi kimi yaşamağı öyrədirdi.
Belə dərslər hərbi nizamnamələrdə yazılmır. Bunlar həyatın özündən gələn, şəxsiyyət nümunəsi ilə ötürülən dəyərlərdir.
Vidadi Zalov özü necə yaşayırdısa, əsgərlərindən də eyni dürüstlüyü və vicdanı tələb edirdi. Onun davranışı sözləri ilə üst-üstə düşürdü. Bu isə hər bir rəhbər üçün ən böyük keyfiyyətdir.
Əsgərlər onun sərt baxışlarını yaxşı xatırlayırlar. Amma həmin baxışların arxasında gizlənən mərhəməti də heç vaxt unutmurlar.
İlkin Səmədovun sözləri ilə desək, "zəhmin və ciddiyyətin içərisində gizlənən mərhəmət, səxavət, sevgi və qayğı" Vidadi Zalovun əsl xarakterini ifadə edirdi.
Belə insanlar həyatda çox az olur. Onlar öz əməlləri ilə insanların qəlbində yaşayırlar.
Vidadi Zalov üçün Vətən hər şeydən üstün idi. O, hərbi formanı sadəcə peşə geyimi kimi qəbul etmirdi. Bu forma onun üçün namus, şərəf və məsuliyyət rəmzi idi. O, hər gün bu məsuliyyəti böyük qürurla daşıyırdı.
Ən çətin tapşırıqlarda öndə gedən, təhlükə qarşısında geri çəkilməyən komandir əsgərlərinə də cəsarət nümunəsi göstərirdi. O, "irəli gedin" demirdi, özü irəli gedirdi. Məhz buna görə əsgərləri onu yalnız komandir kimi deyil, lider kimi qəbul edirdilər.
Liderlik vəzifə ilə verilmir. Liderlik etimadla qazanılır. Vidadi Zalov da əsgərlərinin etimadını öz dürüstlüyü, cəsarəti və insanlığı ilə qazanmışdı.
Bu gün onun haqqında danışan hər kəs ilk növbədə insanlığını xatırlayır. Çünki insanın böyüklüyü yalnız gördüyü işlərlə deyil, toxunduğu talelərlə ölçülür.
Vidadi Zalov yüzlərlə gəncin həyatında silinməz iz qoydu. Onun tərbiyə etdiyi əsgərlər bu gün müxtəlif sahələrdə çalışsalar da, komandirlərindən öyrəndikləri dəyərləri yaşatmağa davam edirlər.
Şəhidlik ən ali zirvədir. Bu zirvəyə yalnız Vətən sevgisini hər şeydən üstün tutan insanlar yüksələ bilirlər. Vidadi Zalov da həmin zirvəyə ucalan qəhrəman oğullarımızdan biridir.
Onun adı bu gün Azərbaycan hərb tarixində mərdliyin, zabit şərəfinin və Vətənə sədaqətin rəmzi kimi ehtiramla çəkilir.
İllər keçir, zaman dəyişir, nəsillər yenilənir. Amma Vidadi Zalov kimi şəxsiyyətlər unudulmur. Çünki onlar yalnız yaşadıqları dövrə deyil, gələcək nəsillərə də örnək olurlar.
İnsan ömrünün böyüklüyü yaşadığı illərlə deyil, qoyduğu izlə ölçülür. Vidadi Zalov qısa, lakin mənalı ömrü ilə yüzlərlə ürəkdə silinməz iz qoydu. Bu gün onun adı ehtiramla çəkilir, xatirəsi sevgi ilə anılır.
"O, bir dərya idi" ifadəsi təsadüfən yaranmayıb. O, mərhəmətdə dərya idi, səxavətdə dərya idi, cəsarətdə dərya idi, Vətən sevgisində dərya idi. Əsgərlərinə olan qayğısı, insanlara olan sevgisi və dövlətə sədaqəti onun şəxsiyyətini tamamlayan ən ali keyfiyyətlər idi.
Belə insanlar ömürlərini başa vurduqdan sonra belə cəmiyyət üçün yaşamağa davam edirlər. Çünki onların qoyduğu mənəvi irs, öyrətdiyi dəyərlər və xatirələri zamanın sınağından keçərək yaşayır.
Vidadi Zalov da məhz belə şəxsiyyətlərdəndir. Onun ömür yolu cəsarətin, vicdanın, mərdliyin və Vətən sevgisinin canlı salnaməsidir. Bu salnamə gələcək nəsillər üçün hər zaman örnək olacaq, qəhrəman komandirin adı isə Azərbaycan xalqının yaddaşında sonsuz ehtiramla yaşayacaq.
PS.Ruhun şad olsun, komandir..
Ruhuna hörmət və sevgilə əsgərin İlkin Səmədov
