O, hər şeydən öncə həkimdir – bu sahə Mehriban xanımın həssas nöqtəsidir
Məsləhətçi: Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, hüquq elmləri doktoru, professor, əməkdar müəllim, birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı İbrahim Quliyev.
Elə peşələr var ki, onun mahiyyətində yalnız bilik və bacarıq deyil, həm də insan taleyinə münasibət dayanır. Həkimlik belə müqəddəs peşələrdəndir. Həkim insanın ağrısını öz ağrısı kimi duymağı, ümidsizliyə ümid, çarəsizliyə çıxış yolu, xəstəliyə qarşı mübarizəyə inam gətirməyi bacarmalıdır. Məhz bu baxımdan Mehriban xanım Əliyevanın həyat yoluna nəzər salarkən əvvəlcə onun peşəcə həkim olmasına xüsusi önəm verilməlidir.
Mehriban xanımın şəxsiyyətində humanizm, mərhəmət, insan sevgisi və qayğıkeşlik kimi keyfiyyətlərin ön plana çıxmasında onun həkimlik peşəsinin mühüm rol oynadığını düşünmək mümkündür. Çünki həkimlik yalnız tibb elminin prinsiplərini bilmək deyil, insanı dinləmək, onun narahatlığını anlamaq və sağlamlığın nə qədər böyük nemət olduğunu hər gün dərk etməkdir. Bu peşə insana həyatın ən həssas məqamlarını yaxından görməyi öyrədir.
Mehriban Əliyevanın həyatında tibb sahəsinin ayrıca yer tutması təsadüfi deyil. O, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil alıb, daha sonra Moskva şəhərində təhsilini davam etdirib. Onun gənclik illərində seçdiyi bu istiqamət sonrakı ictimai fəaliyyətinin də mənəvi çalarlarında özünü göstərib. Həkimlik təhsili alan bir insan üçün insan həyatı, sağlamlıq, ailə və sosial rifah məsələləri həmişə xüsusi həssaslıq tələb edir.
Mehriban xanımın ictimai fəaliyyətində səhiyyəyə, uşaqların sağlamlığına, tibbi müəssisələrin inkişafına, xəstələrin və ehtiyacı olan insanların qayğısına xüsusi diqqət yetirməsi də bu baxımdan diqqət çəkir. Onun təşəbbüsü və dəstəyi ilə həyata keçirilən müxtəlif sosial və humanitar layihələr cəmiyyətin həssas təbəqələrinin problemlərinin gündəmə gətirilməsinə xidmət edib. 
Həkimlik insanın xarakterinə bir mühüm xüsusiyyət də qazandırır: məsuliyyət hissi. Həkim verdiyi qərarın bir insanın həyatına təsir edə biləcəyini bilir. Buna görə də bu peşə diqqət, səbir, dəqiqlik və vicdan tələb edir. Mehriban xanım Əliyevanın sonrakı fəaliyyətində müşahidə olunan sistemlilik, məsuliyyət və insan amilinə xüsusi münasibəti onun peşə hazırlığının formalaşdırdığı dünyagörüşü ilə də əlaqələndirilə bilər.
Səhiyyə məsələləri onun üçün yalnız tibbi xidmətin təşkili demək deyil. Sağlam cəmiyyətin formalaşması, insanların layiqli həyat şəraitinə malik olması, uşaqların gələcəyə sağlam addımlaması daha geniş sosial məsələdir. Bu yanaşma onun müxtəlif illərdə həyata keçirdiyi layihələrdə də öz ifadəsini tapıb.
Azərbaycan səhiyyəsinin inkişafı istiqamətində görülən işlər içərisində müasir tibbi müəssisələrin yaradılması və yenilənməsi, diaqnostika və müalicə imkanlarının genişləndirilməsi, uşaqların sağlamlığına yönəlmiş layihələrin reallaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyətində də səhiyyə və humanitar istiqamət mühüm yer tutur.
Burada bir məqam xüsusilə diqqətəlayiqdir: insana qayğı anlayışı onun fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərini birləşdirən ümumi xətt kimi görünür. İstər səhiyyə, istər təhsil, istər mədəniyyət, istər sosial layihələr olsun, əsas məqsəd insanın həyatına müsbət təsir göstərmək, cəmiyyətin ehtiyaclarını nəzərə almaq və gələcək üçün daha sağlam mühit yaratmaqdır.
Həkimlik peşəsi ilə ictimai fəaliyyət arasında mənəvi bir körpü var. Həkim xəstəni müalicə etməyə çalışır, ictimai xadim isə cəmiyyətin problemlərinin həllinə töhfə verməyə çalışır. Birinci halda söhbət insanın sağlamlığından, ikinci halda isə insanların sosial rifahından gedir. Hər iki istiqamətin mərkəzində isə insan dayanır.
Onun leksikonunda “qayğı” və “borc” sözləri, bəlkə də, ən işlək sözlərdir. Qayğı etik kateqoriyadır. Qayğı sözündə mərhəmət, insansevərlik duyğuları birləşir. Kimsəsiz uşaqlara, ağır vəziyyətdə yaşayan insanlara, ağır xəstələrə, ailə başçısını itirmiş şəxslərə, şəhid ailələrinə, bir sözlə yardıma, qayğıya ehtiyacı olan hər bir insana sevgi və diqqət onun yaşam və davranış fəlsəfəsinin əsasını təşkil edir. “Diabetli uşaqlara ən böyük qayğı”, “Talassemiyasız həyat” proqramları, Heydər Əliyev Fondunun və Mehriban Əliyevanın xeyriyyəçilik fəaliyyətinin görünən tərəfləridir. O, həmişə özünü xalqına borclu sayır. Çünki, qəlbi vətəni ilə döyünür. Birinci xanımın niyyəti vətənə, xalqa xidmətdir. Onun məramı, niyyəti xoşdur. Təsadüfi deyil ki, Prezident İlham Əliyev Mehriban xanımın və Fondun bu yöndə çoxşaxəli fəaliyyətini bir sözlə səciyyələndirib: “Xoş niyyət”... Deyirlər, niyyətin hara, mənzilin ora...
“Xoşbəxtlik” sözü Mehriban xanımın dilində, çıxışlarında müxtəlif kontekstlərdə işlənsə də, mahiyyətində işıq var, işıqlı məram var. Mehriban Əliyeva Azərbaycan üçün bir mayakdır. Bir ümid ocağıdır.
Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyətinə bu prizmadan yanaşdıqda onun həkimlik təhsilinin yalnız keçmişdə qalmış peşə mərhələsi olmadığını görmək mümkündür. Bu təhsil onun dünyaya baxışında, insan taleyinə münasibətində və sosial məsələlərə yanaşmasında müəyyən izlər buraxıb.
Həkim üçün insanın sosial statusu, vəzifəsi və imkanları deyil, ilk növbədə onun sağlamlığı və həyatı önəmlidir. Humanizm də məhz burada başlayır. İnsanları fərqləndirmədən onların ağrısına həssas yanaşmaq, ehtiyacı olanlara yardım göstərmək, cəmiyyətin diqqətindən kənarda qalan problemləri gündəmə gətirmək böyük mənəvi məsuliyyət tələb edir.
Mehriban xanım Əliyevanın ictimai obrazında mərhəmət anlayışının geniş yer tutması da təsadüfi görünmür. Onun müxtəlif sosial təşəbbüsləri, uşaqlara, ailələrə, xəstələrə və digər həssas qruplara yönəlmiş layihələrdə iştirakı xeyirxahlığın təşkilatlanmış şəkildə həyata keçirilməsinin nümunəsi kimi təqdim olunur.
Azərbaycan cəmiyyətində səhiyyə məsələsi həmişə xüsusi əhəmiyyət daşıyıb. Çünki sağlam insan sağlam ailənin, sağlam ailə isə sağlam cəmiyyətin əsasını təşkil edir. Buna görə də səhiyyəyə qoyulan hər bir sərmayə əslində ölkənin gələcəyinə qoyulan sərmayədir. Xüsusilə uşaqların sağlamlığına yönəlmiş layihələr gələcək nəsillərin fiziki və mənəvi inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Mehriban Əliyevanın həkim kimi formalaşması onun qadın və ana obrazına da xüsusi çalar verir. Həkimlik insan həyatının başlanğıcı və davamlılığı haqqında dərin düşüncə tələb edən bir sahədir. Ana isə həyatın ən böyük məsuliyyətini öz üzərində daşıyan varlıqdır. Bu iki anlayışın – həkimlik və analığın – yaratdığı mənəvi yaxınlıq Mehriban xanımın sosial fəaliyyətində qadınlara, uşaqlara və ailələrə göstərilən diqqətdə də özünü büruzə verir.
Onun fəaliyyəti haqqında danışarkən yalnız titul və vəzifələri sadalamaq kifayət deyil. Əsas məsələ bu adların arxasında dayanan fəaliyyət istiqamətlərini və cəmiyyət üçün əhəmiyyətini qiymətləndirməkdir. Mehriban xanım Əliyevanın ictimai fəaliyyətində səhiyyə, humanizm, xeyriyyəçilik və sosial məsuliyyət bir-birini tamamlayan istiqamətlər kimi çıxış edir.
Azərbaycanın son illərdə səhiyyə sisteminin müasirləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi siyasət də dövlət səviyyəsində insan sağlamlığına verilən önəmin göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə səhiyyə infrastrukturunun yenilənməsi, yeni tibb müəssisələrinin yaradılması və tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində müxtəlif layihələr həyata keçirilib. Mehriban Əliyevanın sosial və humanitar təşəbbüsləri də bu ümumi prosesin mühüm istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Bu gün Mehriban xanım Əliyevanın adı çəkiləndə insanların yaddaşında yalnız yüksək dövlət vəzifəsi tutan şəxsiyyət deyil, həm də humanist mövqeyi, sosial təşəbbüsləri və insanlara qayğıya yönəlmiş fəaliyyəti ilə seçilən ictimai xadim obrazı canlanır.
Bəlkə də bunun mənəvi köklərindən biri məhz onun ilk peşəsində – həkimlikdə axtarılmalıdır.
Çünki həkimlik insanı həyatın ən həssas nöqtəsi ilə – insan sağlamlığı və insan həyatı ilə üz-üzə qoyur. Bu peşəni seçən şəxs hər gün ağrı, ümid, qorxu, sevinc və həyat uğrunda mübarizə ilə qarşılaşır. Belə bir mühitdə formalaşan dünyagörüşünün insan taleyinə münasibətdə öz izlərini buraxması təbiidir.
Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyətində səhiyyəyə və humanitar məsələlərə xüsusi həssaslıq göstərilməsi də bu mənəvi xəttin davamı kimi qəbul edilə bilər. Onun üçün insan amilinin önə çəkilməsi, ehtiyacı olanlara dəstək göstərilməsi və sosial layihələrin reallaşdırılması cəmiyyətin mənəvi dəyərlərinin qorunmasına xidmət edən istiqamətlərdəndir.
“O, öncə peşəcə həkimdir” ifadəsi buna görə sadəcə bioqrafik məlumat deyil. Bu fikir Mehriban xanım Əliyevanın həyat yolunun müəyyən bir mənəvi başlanğıc nöqtəsini ifadə edir. Sonrakı ictimai fəaliyyətinin miqyası nə qədər geniş olsa da, insan həyatına, sağlamlığına və taleyinə həssas münasibət onun şəxsiyyətinin mühüm cizgilərindən biri olaraq qalır.
Həkimlikdən ictimai fəaliyyətə uzanan bu yolun ən mühüm məqamı isə insanı mərkəzdə saxlamaqdır. İnsan varsa, qayğı var; insan varsa, mərhəmət var; insan varsa, sağlamlıq və gələcək haqqında düşünmək məsuliyyəti var.
Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyətinə nəzər salarkən məhz bu baxış bucağı diqqət çəkir. Onun səhiyyə və humanitar sahələrdəki təşəbbüsləri cəmiyyətin sosial ehtiyaclarına cavab vermək, insanların həyat keyfiyyətinə töhfə göstərmək və xeyirxahlıq ənənələrini yaşatmaq məqsədi daşıyır.
Bu mənada həkimlik onun həyat yolunun yalnız başlanğıcı deyil, həm də insan sevgisini formalaşdıran mühüm məktəbdir. İnsan həyatına hörmət, ağrıya həssaslıq, köməyə ehtiyacı olana əl uzatmaq, ümidi qorumaq – bütün bunlar həkimlik peşəsinin mənəvi dəyərləridir.
Və Mehriban xanım Əliyevanın ictimai fəaliyyətinə nəzər salanda həmin dəyərlərin müxtəlif formalarda davam etdiyini görmək mümkündür.
Hürü Hacızadə
Yazıçı-publisist
“Qızıl qələm” mükafatçısı
Fərid Səfərov
Xezertv.info-nun rəhbəri
“Qızıl qələm” mükafatçısı
