Astronomlar atmosferindəki natriumun işıqla qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaşılımtıl rəngdə görünən ağ cırtdan ulduz aşkar ediblər.
“Qafqazinfo” xəbər verir ki, Süd Yolu Qalaktikasında, Əjdaha bürcündə yerləşən WD J1330+6435 adlı ulduz Yer kürəsindən təxminən 280 işıq ili uzaqdadır.
Tədqiqatçıların fikrincə, ulduzun qeyri-adi rəngi onun atmosferindəki kimyəvi proseslərlə bağlıdır. Ulduzun ətrafındakı planetar sistemdən qalan qayalı materialın onun xarici təbəqələrinə qarışdığı ehtimal olunur. Həmin materialdakı natrium atomları ulduzun sıx atmosferindəki heliumla qarşılıqlı təsir göstərərək işığın udulmasına təsir edir. Nəticədə ulduz adi ağ cırtdanlardan fərqli, sarımtıl-yaşıl rəngdə görünür.
Tədqiqat çərçivəsində alimlər 151 ağ cırtdanın rəng xüsusiyyətlərini araşdırıblar. Müşahidələr göstərib ki, karbonla zəngin bəzi ağ cırtdanlar qızılbalıq çəhrayısı və ya bənövşəyi çalarlarda da görünə bilər.
Ağ cırtdanlar Günəşə bənzər ulduzların həyat dövrünün sonunda geridə qalan sıx nüvələridir. Araşdırma onların rənginin yalnız temperaturdan deyil, atmosferlərinin kimyəvi tərkibindən də asılı olduğunu göstərir.
Tədqiqatçılar gələcəkdə daha çox ağ cırtdanın spektral məlumatlarını araşdırmağı planlaşdırırlar. Alimlərin fikrincə, yeni müşahidələr sayəsində öyrənilə bilən ulduzların sayı on dəfəyədək arta bilər. Bu isə yaşılımtıl rəngdə görünən ağ cırtdanların daha çoxunun aşkarlanmasına imkan yarada bilər.
Tədqiqat “RAS Techniques and Instruments” jurnalında dərc olunub.
