Kreml Azərbaycanın neft-qaz kəmərlərini nəzarətə götürür
Bir aydan çoxdur ki, Ermənistanın Dilican vilayətinin Berd rayonunun Ayqepar kəndi yaxınlığındakı keçmiş hava limanının ərazisində aktiv tikinti işləri aparılır. Yayılan məlumata əsasən, burada Rusiyanın yeni hərbi bazasının yerləşdirilməsi gözlənilir.
Məsələ ilə bağlı “Azatutyun” radiosu bildirir ki, hələ ötən ay hökumət “Rusiya hərbi bazasının Ermənistan ərazisində yerləşdirilmə məntəqələri haqqında” protokola dəyişiklik edilməsinə başlayıb. Hökumətin saytında yerləşdirilən əsaslandırmaya görə Rusiya hərbi bazasının Ermənistan ərazisində yerləşdirmə məntəqələrinin ünvanları dəyişdiriləcək. Bununla əlaqədar torpaq sahələri ilə də bağlı dəyişikliklər edilməsi zərurəti yarandığı qeyd edilir. Əsaslandırmanı müdafiə naziri Suren Papikyan təqdim edib. Beləliklə, Ermənistan ərazisində Rusiya hərbi bazasının yerləşdirmə məntəqəsinin dəyişməsi gözlənilir. Hökumətin artıq müvafiq qərarı var, lakin prosesə başlanılması üçün müqavilə hazırlanmalı və nəhayət, parlamentdə ratifikasiya edilməlidir.
Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin bu xüsusda dərc etdiyi paketdə ünvanlar, torpaq sahələrinin xüsusiyyətləri və digər rekvizitlər göstərilməyib. Amma gözləntilər bundan ibarətdir ki, rus hərbçiləri Berd rayonuna köçürüləcək. Artıq Berddə tikinti gedir. Yerli sakinlərin dediyinə görə, tikintiyə rəhbərlik edənlər arasında ruslar da var. Burada nə qədər rus hərbçisinın olacağı və onların hansı missiya yerinə yetirəcəyinə Ermənistan Müdafiə Nazirliyi hələ ki cavab vermir.
Berd icmasının sədr müavini Samvel Hovsepyanın sözlərinə görə, hava limanının ərazisi icmaya aid deyil, onların işi yalnız tikintiyə icazə verməkdən ibarət olub: “Yəqin ki, ərazi Nəqliyyat və Rabitə Nazirliyinə məxsus olub, lakin qədim zamanlardan bura aeroportun ərazisi olub, icma mülkiyyəti deyil”.
Burada bir maraqlı məqamı qeyd edək ki, Berd rayonunun Ayqepar kəndi Azərbaycanın Tovuz rayonunun Əlibəyli kəndindən bir kilometr aralıda yerləşir. Ermənistanın buradakı hava limanının ərazisi də Azərbaycan Ordusunun nəzarətindədir. İndi ermənilər Rusiya hərbçilərinin sərhədin bu hissəsində olmasını təhlükəsizliyin təminatı hesab edirlər.
Maraqlıdır, sərhəddə rus ordusunun sayı nə qədər olacaq və hansı missiyadan söhbət gedir? Hələlik Ermənistan Müdafiə Nazirliyi bu suallara cavab vermir. 102-ci hərbi baza isə Gümrü şəhərində qərar tutur. Əsası 1992-ci ildə qoyulan hərbi bazanın hava komponenti paytaxt İrəvandadır. Razılaşmaya əsasən, baza bu ölkədə 2044-cü ilədək qalmalıdır.
Bu yerdə qeyd edək ki, Müsavat Partiyasının başqanı Arif Hacılı Rusiya hərbi bazasının yeni dislokasiya məntəqəsinin Azərbaycan üçün təhlükəli olduğunu yazıb: “Tovuz rayonunun Əlibəyli kəndindən 1 kilometr məsafədə tikilən hərbi məntəqə Azərbaycandan keçərək Gürcüstana, Türkiyəyə, oradan da Avropaya gedən neft-qaz kəmərləri də daxıl olmaqla, bütün beynəlxalq kommunikasiyalara nəzarət imkanı əldə edə bilər. Həmin ərazidə Rusiya hərbi bazası yalnız Azərbaycan və bölgə dövlətləri üçün deyil, həm də beynəlxalq təhlükəsizliyə təhdid kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan hökuməti məsələni beynəlxalq müzakirəyə çıxarmalı, bu hərbi bazanın tikintisinin dayandırılmasına nail olmalıdır”.
{{photo-big-d9631c89-c920-4704-90dc-afda6ea9293b}}Üzeyir Cəfərov
Hərbi ekspert, ehtiyatda olan polkovnik Üzeyir Cəfərov musavat.com-a bildirib ki, Azərbaycan sərhədlərinin bir addımlığında baş verənlər çox təhlükəli və olduqca narahatedici hadisələrdir: “Kimsə bunu Ermənistanın və onun əbədi yiyəsi olan Rusiyanın daxili işi hesab edirsə, çox böyük yanlışlığa və səhvə yol verir. Baş verənlər Azərbaycana yönəlik addımdır və biz buna öz qəti etirazımızı bildirməliyik. Ortaya sual çıxır: necə olur ki, bu ilin fevralında Azərbaycanla guya müttəfiqlik sazişi imzalayan bir dövlət sərhədlərimizin cəmi min metrliyində özünə hərbi hissə tikir və bu haqda bizə ən azından etika baxımından heç bir bilgi və məlumat vermir? Və bu tikilən hərbi infrastrukturun məqsədi və məramı nədir? Onsuz da Ermənistanın istənilən nöqtəsi Rusiya ordusu tərəfindən sərbəst və rahat istifadə olunur. Bəs bu addım nəyə hesablanıb?”
Ü.Cəfərov əmindir ki, Rusiyanın məqsədi birdir: “Əlbəttə ki, qərb istiqamətindən keçən iqtisadi layihələri hədəfə almaq və lazım olanda o çirkin təzyiq üsulundan istifadə etmək. Bunu başa düşmək üçün hansısa dərin biliyə və savada malik olmaq tələb olunmur. Orada digər xoş olmayan məqsədlər də var ki, onlar haqqında geniş yazmıram ki, düşmənlər elə bilməsinlər ki, bizim bu haqda bilgimiz yoxdur. Daha sonra ortaya bir başqa sual da çıxır ki, axı Ermənistan Azərbaycanla hansısa sülh müqaviləsi haqqında danışırdı. Bəs bunu necə başa düşmək olar ki, məhz ən həssas nöqtədə Ermənistan bizə qarşı yönəlik bir xoş olmayan qərara icazə verib? Yəni bu ideya və təklif Rusiya tərəfindən gəlsə də, ən azından bölgədə sülh, normal qonşuluq istəyən Ermənistan ruslara deməliydi ki, siz bu addımınızla bizi pis vəziyyətə qoyursunuz. Bəlkə bu, elə deyil, cənablar və yoldaşlar?! Axı 2020-ci ilin iyulunda baş vermiş məlum silahlı toqquşma məhz o istiqamətdən keçən enerji xətlərinə yaradılmış təhlükələrdən dolayı olmuşdu. İndi də bu addım, onu deməyə əsas verir ki, Rusiya hələ də bölgədə sabitliyin bərqərar olmasını istəmir və buna mane ola biləcək addımlar atır”.
Polkovnik qeyd etdi ki, bu məsələ təkcə Azərbaycan üçün deyil, beynəlxalq aləm üçün də narahatlıq yaratmaq üçün Rusiya tərəfindən xaincəsinə düşünülən addımdır: “Ona görə də rəsmi Bakı bu məsələdə bir qədər sərt üzünü göstərməli və etirazını dilə gətirməlidir. Burada görülən işlər bir müddət sonra bizə xeyli başağrısı gətirəcək. Rusların atdıqları addım heç də xoşməramlı deyil və təzyiq etmələri üçün daha bir plandır. Mən vəziyyəti belə görürəm”.
