Angora Company şirkətinin baş icraçı direktoru Muazzez Baktaş təxminən 20 illik Kürdüstan Regionundakı iş təcrübəsini, Türkiyə ilə region arasındakı iqtisadi əlaqələri və yeni dövrdə Suriya mərkəzli inkişaf etdirməyi hədəflədiyi investisiya perspektivini dəyərləndirib. Baktaş beynəlxalq əməkdaşlıqda etimadın, düzgün sahə təhlilinin və uzunmüddətli iqtisadi tərəfdaşlıqların əhəmiyyətinə diqqət çəkib.
1. İlk növbədə, özünüz haqqında məlumat verərdiniz. İş dünyasındakı fəaliyyətiniz necə başladı?
İş həyatım boyunca müxtəlif sektorlarda və fərqli coğrafiyalarda fəaliyyət göstərmək imkanım olub. Təxminən 20 ildir ki, Kürdüstan Regionunun iş dünyasında fəaliyyət göstərirəm. Xüsusilə Ərbil mərkəzli çalışmalarım, regionun dövlət qurumları, investisiya dairələri və beynəlxalq şirkətləri ilə inkişaf etdirdiyim əlaqələr baxımından mənə mühüm təcrübə qazandırıb.
Mənim üçün iş dünyası yalnız kommersiya gəlirindən ibarət deyil. Etimad yaratmaq, düzgün münasibətlər qurmaq, iqtisadi dəyər formalaşdırmaq və uzunmüddətli əməkdaşlıqlar inkişaf etdirmək də ən azı kommersiya nəticələri qədər vacibdir.
Bu gün Angora Company çərçivəsində investisiya məsləhətçiliyi və beynəlxalq biznesin inkişafı istiqamətində fəaliyyətimizi davam etdiririk.
1. Türkiyə ilə Kürdüstan Regionu arasındakı iqtisadi əlaqələri necə qiymətləndirirsiniz?
Türkiyə ilə Kürdüstan Regionu arasında uzun illərə söykənən güclü ticarət və iqtisadi əlaqələr mövcuddur. Hesab edirəm ki, bu münasibətlər yalnız ticarət dövriyyəsi ilə məhdudlaşmamalı, birgə istehsal, texnologiya transferi, sənaye investisiyaları və institusional əməkdaşlıq istiqamətində də inkişaf etdirilməlidir.
Xüsusilə Türkiyənin istehsal potensialı və texniki infrastrukturu regionun investisiya ehtiyacları ilə birləşdirildikdə mühüm imkanlar yarana bilər.
Burada əsas məsələ qısamüddətli kommersiya yanaşmalarından uzaqlaşaraq dayanıqlı və uzunmüddətli tərəfdaşlıqlar qurmaqdır.
1. Kürdüstan Regionunda uzun illərə söykənən təcrübəniz sizə nələr qazandırıb?
Hər hansı bir regionda fəaliyyət göstərmək üçün yalnız iqtisadi göstəriciləri bilmək kifayət deyil. Həmin regionun sosial quruluşunu, mədəniyyətini, dövlət institutlarını, qərar qəbuletmə mexanizmlərini və yerli dinamikalarını da yaxşı tanımaq lazımdır.
Ərbil mənim üçün sadəcə fəaliyyət göstərdiyim şəhər deyil. Uzun illər ərzində əlaqələr qurduğum, sahəsini yaxından tanıdığım və özümü doğma hiss etdiyim mühüm bir mərkəzdir.
Bu müddət ərzində dövlət qurumları, investorlar və beynəlxalq şirkətlərlə qurduğum əlaqələr mənə əhəmiyyətli sahə təcrübəsi qazandırıb.
1. Son dövrlərdə Suriyaya yönəlmiş fəaliyyətinizdən bəhs edirsiniz. Bu yeni istiqamətin səbəbi nədir?
Suriyada yeni iqtisadi quruculuğa və yenidənqurmaya böyük ehtiyac var. Bu prosesi yalnız siyasi inkişaflar prizmasından deyil, həm də iqtisadi və sektoral ehtiyaclar baxımından qiymətləndirmək lazımdır.
Biz də məhz bu səbəbdən Suriyanı yeni fəaliyyət istiqaməti kimi nəzərdən keçiririk.
İlkin yanaşmamız mövcud vəziyyəti yerində öyrənmək, regional ehtiyacları təhlil etmək, istehsal və investisiya potensialını qiymətləndirmək, həmçinin düzgün biznes tərəfdaşları ilə əlaqələr qurmaqdır.
Dəməşq və Hələb başda olmaqla, müxtəlif mərkəzlərdə sektoral ehtiyacları və iqtisadi imkanları yerində araşdırmağı hədəfləyirik.
Bizim yanaşmamız aydındır: əvvəlcə sahə təhlili, daha sonra düzgün tərəfdaşlıq və bundan sonra dayanıqlı investisiya.
1. Suriyada hansı sektorlarda investisiya imkanları görürsünüz?
Xüsusilə sənaye, kənd təsərrüfatı və aqrar-sənaye, qida istehsalı, enerji, infrastruktur, logistika və əsas tələbat məhsullarının istehsalı sahələrinin araşdırılmasının vacib olduğunu düşünürəm.
Lakin investisiya qərarları yalnız masa arxasında qəbul edilməməlidir. Hər bir regionun öz ehtiyacları, infrastrukturu, təhlükəsizlik şəraiti və iqtisadi imkanları ayrıca qiymətləndirilməlidir.
Məqsədimiz yalnız ticarətlə məşğul olmaq deyil, real istehsala töhfə verə biləcək iqtisadi modellər formalaşdırmaqdır.
1. Qadın sahibkar kimi iş dünyasında çətinliklərlə qarşılaşmısınızmı?
Əlbəttə. İş dünyasında qadın olmaq bəzi dövrlərdə daha çox mübarizə aparmağı tələb edə bilir. Lakin mən heç vaxt qadın olmağımı maneə kimi qəbul etməmişəm.
İnsanın özünü təsdiq etməsinin ən mühüm yolu gördüyü iş, yaratdığı etimad və əldə etdiyi nəticələrdir.
Mənim üçün əsas məsələ fəaliyyət göstərdiyim sahədə qalıcı dəyər yaratmaqdır. Qadınların iş dünyasında daha çox təmsil olunmasının, qərar qəbuletmə mexanizmlərində iştirakının və beynəlxalq iqtisadi əlaqələrdə fəal rol oynamasının vacibliyinə inanıram.
1. Qarşıdakı dövr üçün hədəfləriniz nələrdir?
Yeni dövrdə beynəlxalq investisiya məsləhətçiliyi və biznesin inkişafı istiqamətində fəaliyyətimizi daha geniş coğrafiyaya daşımağı hədəfləyirik.
Türkiyə, Kürdüstan Regionu və Suriya arasında iqtisadi əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, istehsalyönümlü investisiyaların dəstəklənməsi və beynəlxalq şirkətlərlə regional tərəfdaşlıqların qurulması əsas prioritetlərimizdəndir.
Biz yenidən istehsal etməyə və iş dünyasına dəyər qatmağa davam edirik. Bu dəfə yeni fəaliyyət istiqamətimizi Suriya üzərindən formalaşdırırıq.
1. Sonda iş dünyasına çatdırmaq istədiyiniz mesaj nədir?
İş dünyasında uzunmüddətli və uğurlu fəaliyyət göstərmək istəyirsinizsə, etibarlı olmalı, verdiyiniz sözün arxasında dayanmalı və fəaliyyət göstərdiyiniz coğrafiyanı yaxşı tanımalısınız.
Hər fürsət investisiya demək deyil. Hər kommersiya münasibəti də tərəfdaşlıq anlamına gəlmir.
Doğru zamanda, doğru yerdə və doğru insanlarla işləmək çox vacibdir.
Mənim fəaliyyət prinsipimdə nüfuz kommersiya qazancından öndə gəlir. Çünki pul yenidən qazanıla bilər, lakin itirilmiş etimadı bərpa etmək hər zaman mümkün olmur.
Muazzez Baktaş
CEO – Angora Company
Investment Consultancy & International Business Development
Ankara – Türkiyə / Ərbil – Kürdüstan Regionu
