Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, ehtiyatda olan polkovnik Niyazi Bayramovun şəxsiyyət portreti və mənəviyyat obrazı
Bəzən bir insanın ömür yoluna nəzər salanda onun haqqında yalnız çalışdığı vəzifələri sadalamaq kifayət etmir. Çünki şəxsiyyət vəzifədən daha böyük anlayışdır. Vəzifə insana müəyyən səlahiyyət verir, amma ləyaqət, məsuliyyət, mənəviyyat və xalq qarşısında vicdanlı mövqe insanın özünün qazandığı dəyərlərdir.
Niyazi Bayramovun həyat və fəaliyyət yoluna bu prizmadan baxanda qarşımızda müxtəlif məsuliyyətli sahələrdə çalışmış, dövlət idarəçiliyində təcrübə toplamış, hərbi xidmət və müharibə yolu keçmiş, uzun illər ərzində dövlətçilik prinsipinə sadiq qalmış bir şəxsiyyət obrazı canlanır.
Bu gün Gəncəyə rəhbərlik edən Niyazi Müzəffər oğlu Bayramovun adı şəhərin ictimai-siyasi həyatında, idarəçilik sistemində və xüsusilə şəhid ailələri və müharibə iştirakçıları ilə bağlı məsələlərdə görünən simalardan biridir. O 28 avqust 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilib.
Lakin Niyazi Bayramovun şəxsiyyətini yalnız bugünkü vəzifəsi ilə ölçmək doğru olmaz. Onun həyat yolu müxtəlif dövlət strukturlarında uzun illər davam edən fəaliyyət, idarəçilik təcrübəsi və Qarabağ müharibəsi iştirakçısı kimi keçdiyi sınaqlarla zəngindir. Hüquq təhsili alan Niyazi Bayramov müxtəlif illərdə vəkil, icra hakimiyyəti strukturunda rəhbər vəzifəli şəxs, gömrük sistemində rəhbər, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin regional mərkəzlərinin rəhbəri və şəhər icra hakimiyyətinin başçısı kimi fəaliyyət göstərib.
Bu yolun hər mərhələsində bir məqam diqqət çəkir: məsuliyyətin ağırlığını dərk etmək.
Çünki dövlət idarəçiliyi sadəcə kabinetdə qərar qəbul etmək deyil. Dövlət idarəçiliyi insan taleyinə toxunmaq, vətəndaşın problemini dinləmək, şəhərin sabahını düşünmək, görülən işin məsuliyyətini daşımaq deməkdir.
Niyazi Bayramovun hərbi keçmişi isə onun şəxsiyyət portretinə ayrıca çalar verir. Qarabağ müharibəsinin ağır illərində Azərbaycan torpaqlarının müdafiəsi uğrunda mübarizə aparan nəslin nümayəndəsi kimi o, müharibənin nə olduğunu yalnız tarix kitablarından oxumayıb. Müharibənin ağrısını, məsuliyyətini və insan talelərində buraxdığı izləri yaşamış insanların sırasında olub.
Bu səbəbdən şəhid ailəsi ilə görüşən insanın sözündə, müharibə veteranının problemini dinləyən rəhbərin münasibətində həmin həyat təcrübəsinin mənəvi yükünü hiss etmək mümkündür.
Gəncə Azərbaycan tarixində xüsusi yeri olan şəhərdir. Bu şəhərin adı yalnız qədimliyi, mədəniyyəti və tarixi şəxsiyyətləri ilə deyil, həm də Azərbaycanın müasir tarixində göstərdiyi qəhrəmanlıqla bağlıdır. Gəncə həm Birinci Qarabağ müharibəsinin, həm də Vətən müharibəsinin ağır sınaqlarından keçib.
Belə bir şəhərə rəhbərlik etmək sadəcə inzibati vəzifə deyil. Bu, həm də böyük tarixi məsuliyyətdir.
Niyazi Bayramovun fəaliyyətində şəhid ailələri və müharibə iştirakçıları ilə görüşlərin xüsusi yer tutması da bu baxımdan diqqət çəkir. Məsələn, 2023-cü ildə Birinci Qarabağ müharibəsində şəhid olmuş şəxslərin ailə üzvləri ilə görüşən şəhər rəhbəri onların müraciətlərini dinləyib, bir sıra məsələlərin yerindəcə həllinə şərait yaradıb, digər məsələlərlə bağlı aidiyyəti qurumlara tapşırıqlar verib.
Bu, sadəcə protokol xarakterli görüş deyil.
Şəhid ailəsinin qapısını döymək, onun dərdinə şərik olmaq, illər keçsə də şəhidin adının unudulmadığını göstərmək mənəvi məsuliyyətdir.
Çünki şəhidlik təqvimdə yalnız bir tarix deyil. Şəhidlik xalqın yaddaşıdır.
Niyazi Bayramovun Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin ailələri ilə yanaşı, Vətən müharibəsi qəhrəmanlarının ailələrinə göstərdiyi diqqət də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2023-cü ildə Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı, polkovnik-leytenant İlqar Orucovun valideynlərini ziyarət edən şəhər rəhbəri ailənin qayğıları ilə maraqlanıb və məsələlərin həlli üçün aidiyyəti üzrə tapşırıqlar verib.
Burada bir həqiqət var: qəhrəmanlara hörmət yalnız onların döyüş meydanındakı xidmətini xatırlamaqla bitmir. Qəhrəmanın ailəsinə göstərilən münasibət də dövlətin mənəvi gücünün göstəricisidir.
Niyazi Bayramovun fəaliyyətində bu münasibətin nümunələrinə rast gəlmək mümkündür.
2025-ci ilin əvvəlində Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi Vaqif İsgəndərovun anası Səkinə İsgəndərovanın yas mərasimində iştirak etməsi də belə nümunələrdəndir.
İnsan ömrünün ən ağır anlarında yanında kimin dayandığını unutmur.
Bəzən bir təsəlli sözü, bir başsağlığı, bir diqqət və qayğı maddi yardım qədər qiymətli olur. Çünki insan mənəvi dəstəyi hiss edəndə anlayır ki, onun dərdi cəmiyyət üçün də dəyərlidir.
Niyazi Bayramovun idarəçilik portretində diqqət çəkən digər xüsusiyyət isə müxtəlif dövlət strukturları ilə əlaqəli və koordinasiyalı fəaliyyətə verdiyi əhəmiyyətdir. Şəhərin təhlükəsizliyi, hərbi xidmətə çağırış, hüquq-mühafizə, mühafizə və digər sahələr üzrə məsul şəxslərlə keçirilən görüşlər bu baxımdan idarəçilik sisteminin müxtəlif həlqələrinin qarşılıqlı fəaliyyətinin vacibliyini göstərir.
Dövlət idarəçiliyində təcrübə təsadüfən yaranmır.
İllərin sınağından keçən insan zamanla hadisələrə daha geniş prizmadan baxmağı öyrənir. Hüquq sahəsində çalışan insan qanunun mahiyyətini, hərbi xidmət keçən şəxs intizamın əhəmiyyətini, müxtəlif dövlət qurumlarında rəhbər vəzifələr tutan insan isə idarəçiliyin məsuliyyətini daha dərindən dərk edir.
Niyazi Bayramovun həyat yolunda bu istiqamətlərin hər birinin izlərini görmək mümkündür.
Onun şəxsiyyət portretinin əsas cizgilərindən biri də dövlətçilik düşüncəsidir.
Azərbaycanın son illərdə qazandığı tarixi Zəfər dövlətçilik tariximizin ən parlaq səhifələrindən biridir. 44 günlük Vətən müharibəsi xalqımızın milli iradəsini, ordumuzun gücünü və dövlətimizin siyasi-diplomatik imkanlarını bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Gəncə kimi tarixi və strateji əhəmiyyət daşıyan şəhərin rəhbəri üçün bu Zəfərin mənəvi məsuliyyəti də böyükdür.
Çünki Gəncə həm öz şəhidlərini, həm qazilərini, həm də Vətən müharibəsinin iştirakçılarını yaşadan şəhərlərdən biridir.
Şəhər rəhbərinin bu insanlarla ünsiyyəti, onların ailələrinə diqqət göstərməsi dövlət siyasətinin yerli səviyyədə həyata keçirilməsinin mühüm istiqamətlərindəndir.
Niyazi Bayramovun fəaliyyətini xarakterizə edən başqa bir məqam isə insan amilinə münasibətdir.
Vəzifə insanı insanlardan uzaqlaşdırmamalıdır. Əksinə, məsul vəzifə tutan şəxs vətəndaşa daha yaxın olmalıdır. Çünki dövlətin gücü yalnız böyük layihələrdə, yeni binalarda, abadlıq işlərində deyil, həm də vətəndaşın özünü dövlətin diqqətində hiss etməsindədir.
Şəhər rəhbərinin vətəndaşlarla görüşləri, onların müraciətlərini dinləməsi, şəhid ailələrinin və müharibə iştirakçılarının problemlərinin həlli üçün aidiyyəti qurumlara tapşırıqlar verməsi məhz bu baxışın ifadəsidir.
Niyazi Bayramovun portretini sözlərlə təsvir edərkən onun hərbi keçmişinə qayıtmamaq mümkün deyil.
Polkovnik rütbəsi onun üçün sadəcə hərbi titul deyil. Bu rütbənin arxasında məsuliyyət, intizam, xidmət və Vətən qarşısında borc anlayışları dayanır.
Hərbi mundir insanı yalnız zahirən fərqləndirir. Əsas olan həmin mundirin daşıdığı mənəvi məsuliyyətdir.
Niyazi Bayramovun həyat yolunda hərbi xidmətlə dövlət idarəçiliyinin birləşməsi onun xarakterində nizam-intizam və məsuliyyət hissinin formalaşmasına təsir edən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Bu gün Gəncədə həllini gözləyən bir sıra məsələlərə xüsusi diqqət yetirilir. Tarixi şəhərin müasir şəhərsalma tələblərinə uyğun inkişaf etdirilməsi, sosial məsələlərin həlli, vətəndaş müraciətlərinin diqqətdə saxlanılması, şəhid ailələri və müharibə iştirakçılarına qayğı, şəhərin ictimai həyatının daha da canlandırılması rəhbərlikdən ardıcıl və məsuliyyətli fəaliyyət tələb edir.
Bu baxımdan şəhər rəhbərinin təcrübəsi və idarəçilik bacarığı mühüm amildir.
Niyazi Bayramovun uzun illər ərzində müxtəlif sahələrdə topladığı təcrübə ona dövlət idarəçiliyinin müxtəlif istiqamətlərini tanımaq imkanı verib. Onun Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinə rəhbərliyi də bu çoxillik təcrübənin davamı kimi qiymətləndirilə bilər.
Şəxsiyyətin böyüklüyü bəzən gördüyü işlərin sayında deyil, həmin işlərə münasibətində görünür.
İnsan öz vəzifəsini bir imtiyaz kimi deyil, məsuliyyət kimi qəbul edirsə, onun fəaliyyəti də cəmiyyət üçün daha anlamlı olur.
Niyazi Bayramovun şəxsiyyət obrazında mənim üçün ən diqqətçəkən məqam məhz budur: vəzifənin arxasında insanı, insanın arxasında isə mənəvi məsuliyyəti görmək.
Hər bir rəhbərin fəaliyyəti zamanın süzgəcindən keçir. Vəzifələr dəyişir, kabinetlər dəyişir, dövrlər dəyişir. Amma insanın adı onun davranışları ilə yadda qalır.
Şərəf isə insanın özü ilə daşıdığı ən böyük sərvətdir.
Ləyaqət insanın heç kim görməyəndə də doğru olanı etməsidir.
Mənəviyyat isə insanın güc sahibi olduğu zaman belə öz insani dəyərlərini qorumasıdır.
Niyazi Bayramovun həyat yolunu xarakterizə edən bu anlayışlar onun şəxsiyyət portretinin əsas cizgilərini təşkil edir.
Bu portretə baxarkən bir daha anlayırsan ki, dövlətə xidmət yalnız yüksək vəzifə tutmaq deyil. Dövlətə xidmət — Vətənə bağlılıq, qanuna hörmət, insan taleyinə həssas münasibət, şəhid xatirəsinə sədaqət, qaziyə ehtiram və xalq qarşısında məsuliyyət hissidir.
Gəncə kimi qədim və qəhrəmanlıq ruhu ilə yaşayan bir şəhərin rəhbəri üçün bu dəyərlərin hər biri xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Niyazi Bayramovun keçdiyi yol — hüquqşünaslıqdan dövlət idarəçiliyinə, hərbi xidmətdən rəhbər vəzifələrə qədər uzanan həyat yolu — bir insanın müxtəlif sınaqlardan keçərək formalaşan şəxsiyyət salnaməsidir.
Bu salnamənin ən mühüm səhifələrindən biri isə Vətən qarşısında borc anlayışıdır.
Çünki tarixdə iz qoyan insanlar yalnız gördükləri işlərlə deyil, yaşatdıqları dəyərlərlə də xatırlanırlar.
Şərəfin tarixi, ləyaqətin təntənəsi deyəndə məhz belə bir mənəvi xətt nəzərdə tutulur.
Bu xətt insanı vəzifədən ucaldan, rütbədən üstün edən, adı tutduğu postdan daha uzunömürlü edən xəttdir.
Niyazi Bayramovun şəxsiyyət portretinə bu prizmadan nəzər salanda onun həyat yolunda dövlətə xidmət, hərbi keçmiş, idarəçilik təcrübəsi və insanlara diqqət kimi məqamların bir-birini tamamladığını görmək mümkündür.
Və bəlkə də insan ömrünün ən böyük qazancı elə budur:
Arxada tutulan vəzifələrdən daha çox, yaxşılıqla xatırlanan insanlar; yazılan sərəncamlardan daha çox, həll olunan talelər; verilən qərarlardan daha çox, qorunan mənəvi dəyərlər qalır.
Hürü Hacızadə
Yazıçı-publisist
“Qızıl qələm” mükafatçısı
Fərid Faiqoğlu
AJB-nin üzvü
